Siglir tar il cuntegn
cuntegn

Ski nordic Falun 2015 Il diari da Falun

E tge porschan Falun e Dalmara? Daco èn ils chavals da lain cotschens il simbol da la regiun? Noss reporters rapportan betg mo da las concurrenzas sportivas, mabain era dal conturn e da lur experientschas ad ed enturn Falun.

Bandiera da la Svezia.
Legenda: CC BY-NC-SA 2.0; Falun 2015

Enconuschenta e ritga è la citad da Falun vegnida durant il temp medieval tras sias minieras d’arom. Oz è Falun il center svedais da ski nordic, ed era sedia da la Federaziun svedaisa da skis. Suenter ils onns 1954, 1974 e 1993 organisescha Falun l’onn 2015 gia per la quarta giada il campiunadi mundial da ski nordic.

Diari dals 27.02.2015

Paun croccant, ruclas da charn e charn da ren; quai èn forsa in pèr chaussas che vegnan endament sch’ins patratga vid la culinarica svedaisa. En las grondas stizuns chatt’ins dentant surtut bler plastic e tubas. Davent da charn enfin chaschiel, tut vegn pachetà en tubas. Ma i dat era da cumprar tscha e là buns products. Quels vegnan dentant plitost dal exteriur; Gruyère da la Svizra u salami da l’Italia. Persuenter èn ils pretschs en relaziun cun la Svizra betg auts. Quai segir era grazia al Franc svizzer ch’è en il mument ferm.

Diari dals 26.02.2015

I ha simplamain memia paucs hotels a Falun. Ils hotels ch’i ha a Falun tanschan gnanc per metter sut tetg tut ils atlets che partan al campiunadi mundial da ski nordic. Mo ils svedais èn nuncumplitgads e chattan per bunamain mintga problem ina schliaziun creativa. Ina da quellas schliaziun creativas: Campadi enstagl hotel. Durant ch’ils svizzers sco Dario Cologna u Simon Ammann èn fortunads e dorman en in hotel gist a l’ur dal stadion, vivan ils austriacs e franzos in brav tschancun davent sin in campadi.

Diari dals 25.02.2015

Ir passlung sin lais schelai, quai enconuschan ins era en Svizra. Era a patinar pon ins ir tar nus sin tscherts lais. En Svezia, a Falun, san ins dentant far quai sin in lai in pau pli grond ch’en Svizra. Sin il lai da Runn, ch’è bunamain uschè gronds sco il lai da Turitg, ha i tschancuns enfin 50 kilometers lunghezza. La cuverta da glatsch è actualmain 30 centimeters grossa. Patinar pon ins cun patinas usitadas ni cun patinas svedaisas. Quellas èn pli lungas e vegnan fermadas sco skis da passlung. Il sentiment è sco da far passlung. Il tempo dentant bler pli aut, surtut sch’il vent buffa davent da davos. Vegn il vent dentant da davanttiers, lura èsi stentus.

Diari dals 24.02.2015

Passlung è il sport naziunal en Svezia. Mo ils svedais èn era ferms en auters sports. Per exempel en il hockey sin glatsch. Quai vain era nus svizzers stuì emprender.

En il final dal campiunadi mundial da hockey 2013 han ils svedais battì a Stockholm la Svizra. Aur per la Svezia, argient per la Svizra.

A Leksand en la vischinanza da Falun datti in club che dat en la pli auta liga da hockey da la Svezia, la Svenska Hockeyligan. Mo enconuschent è Leksand era anc per insatge auter, insatge tipic svedais, il paun croccant.

Diari dals 23.02.2015

«Falukorv» – la liongia da Falun è ina spezialitad svedaisa ch’exista mo grazia a las minieras d’arom da Falun.

Per far las sugas per transportar l'arom davent da la miniera sin la surfatscha, duvravan ins pli baud tgirom-bov. Per 150 sugas – 200 bovs.

Per duvrar si la charn da tut ils bovs han ils lura cumenzà a far liongias, las Falukorv.

Oz vegnan producì mintg’onn circa 3’300 tonnas da la liongia.

Diari dals 20.02.2015

Ritga n’è la citad da Falun betg vegnida entras il ski nordic, mabain entras igl arom.

Sur plirs tschientaners è vegni chavà suenter arom, en il 17avel tschientaner vegnivan 2/3 da l'arom sin l'entir mund da Falun.

Il 1687 è ina part da la mina crudada ensemen. Sco tras in miracul n’ha igl betg da 1 mort.

Ozendi è la mina mo pli qua per ils turists e s’auda tar il patrimoni mundial da la UNESCO.

Diari dals 19.02.2015

Malgrà che Falun è in center turistic en Svezia hai betg avunda hotels per metter sut tetg la gronda massa da glieud che vegn al campiunadi mundial da ski nordic: atlets, trenaders, funcziunaris, gidanters, schurnalists e fans.

In’alternativa tar ils hotels èn abitaziuns ni chasas privatas ch’indigens dattan a fit durant ils proxims 10 dis.

Era ils reporters dad RTR han affittà ina chasina ed han gist anc survegnì in regal da bainvegni.