Centers e regiuns da cumbat da las partidas 1971-2011

La lutga tranter la PPS e la PS, il center da la PLD en il chantun Uri ed ils cumbats per mintga vusch en l'agglomeraziun da Genevra: Il svilup da las partidas tar las elecziuns dal cussegl naziunal dapi 1971 raquinta bleras istorgias - vischnanca per vischnanca.

24 partidas, 11 elecziuns dal cussegl naziunal, 2'345 vischnancas, 40 onns: Quai cuntegna bleras atgnadads localas. Vischnancas, nua che la medema partida va cun passa 80% da las vuschs dapi decennis. Vischnancas che midan colura politica mintga 4 onns. Vischnancas, nua ch'ina partida è sa sviluppada da la pitschna tolerada fin a la dominanta - sin donn e cust dad autras.

Dad oransch al verd

SRF ha per l'emprima giada evaluà las cumparts da las vuschs per las differentas partidas dal 1971 fin al 2011 - quai sin nivel communal. Las datas en detagl - derivantas da l'Uffizi federal per statistica (UST) mussan che la cuntrada politica da la Svizra heterogena e giaglia che mida colur mintga 4 onns.

Guardà sur l'entira Svizra dat en egl surtut 1 trend: l'expansiun da la PPS. La partida ch'è naschida il 1971 da la "Partida da purs, mastergnants e burgais (PMB)" ha fatg in svilup geografic remartgabel. Fin en ils onns 90 eran ses centers en ils chantuns Berna e Grischun. Tar las elecziuns dal 1999 è lura gartegià il pass decisiv cun crescher crescher aifer 1 elecziun per 7,6%.

Dapi lura daventa ella la partida cun las pli bleras vuschs en adina dapli chantuns. Suenter Turitg e la Turgovia, èn suandads Sviz, Son Gagl e Schaffusa. En il Vad ha la PPS gudagnà adina dapli vischnancas ils ultims 8 onns - sin donn e cust da la PLD - e cumbatta ussa per la dominanza cun la PS.

Quest svilup munta ch'autras partidas han persuenter pers. Quai vala surtut per la PCD che dominava ils onns 70 anc las bleras vischnancas svizras - che po oz però sa tegnair sco partida dominanta mo anc en ils Vallais ed il chantun Lucerna. La carta interactiva mida là dad oransch sin verd - il pli cer en il chantun Sviz.

Crescher e crudar

Horw en l'agglomeraziun da Lucerna è in exempel dad ina vischnanca, nua ch'il cumbat da PCD e PPS è d'observar bain. La PCD aveva durant decennis la cumpart da 40%, enfin che la PPS ha candidà l'emprima giada (1995) ed ha gudagnà 14% da las vuschs. Dapi lura cuntanscha la PCD là cumparts enturn 20%.

La PS è in'ulteriura partida ch'ha pers cumparts da l'electorat a la PPS en tschertas vischnancas - sco er exempel ad Arbon. En la vischnanca al Lag da Constanza faschevan ils Socialdemocrats regularmain tranter 30% e 40% da las vuschs - almain fin al 1999. Auter che a Horw è la PPS ad Arbon activa gia dapi 1971. Plaun, però pass per pass, è la PPS creschida als 37,5% (2007) e la PS è crudada sin 22,5%.

Damain centers, dapli diversitad - e la media

Ils temps ch'entiras vischnancas eran cleramain d'attribuir ad 1 partida èn passads. Quai cun paucas excepziuns en regiuns ruralas ed en las muntognas, nua ch'i dat anc partidas che domineschan tschertas vischnancas cun cumparts da passa 80%. Quai è tranter auter la PCD en il district vallesan Leuk, la PLD en il chantun Uri e la PPS en l'Emmental dal sid.

Percunter datti oz bleras vischnancas, nua ch'i dat cumbats e decisiuns piz a cup tranter las partidas. Quai era en las agglomeraziuns da Genevra sco Versoix, Thonex e Bernex. Là èn las partidas grondas - PCD, PLD, PPS, PS e PES - quasi egualas.

La citad da Frauenfeld è dal reminent la citad la pli "svizra". En media èn ils resultats da las ultimas 11 elecziuns a Frauenfeld las pli semegliontas als resultats naziunals.