Siglir tar il cuntegn

Surselva Mustér: En l’hotel «Cucagna» hai asbest

L’anteriur hotel «Cucagna» è in bajetg dals onns 70. Perquai n’èsi nagina surpraisa ch’i ha asbest. Fin 1990 dastgavan ins duvrar il mineral asbest tar la construcziun da chasas. Tar sanaziun daventa quai dentant in problem.

Tar grondas sanaziuns da bajetgs ch’èn vegnids fabritgads avant il 1990 vegn per il pli analisà, cun tge materials ch’igl è vegnì lavurà. Uschia è quai era capità tar il Hotel Cucagna che vegn transfurmà en abitaziuns. Uschia eran las lavurs per allontanar l’asbest gia calculadas en l’entir project, ha il patrun Gion Schwarz declerà sin dumonda da Radiotelevisiun Svizra Rumantscha.

Las lavurs procedian sco planisà e la fama ch’i dettia in stop da bajegiar na constettia betg, punctuescha Gion Schwarz. Asbest hajan ins chattà en ils bogns da las chombras. E quai en la maulta, cun la quala las plattas èn vegnidas tatgadas giun plaun, respectiv vid las paraids.

Lavur che pretenda spezialists

Michael Vogel, spezialist per allontanar asbest
Legenda: Michael Vogel, spezialist per allontanar asbest RTR, G. Hosang

Allontanar l’asbest dastgan be fatschentas ch’èn sa spezialisadas e certifitgadas da la SUVA. Las stanzas che ston vegnir deliberadas da l’asbest ston vegnir serradas giu uschia, che l’aria na po betg atras. Ina ventilaziun tschitscha lura ora l’aria atras in filter e procura uschia per ina sutpressiun. Sco Michael Vogel da la fatschenta Speztec AG a Maiavilla di, pon ins uschia evitar che fibras d’asbest pon mitschar ord questa stanza e vegnan pigliadas en il filter da la ventilaziun.

L’entrada ed extrada per il lavurers en ina tala stanza è tras ina sclusa cun quatter chombras. Per ir ora sto il lavurer ir en l’emprima stanza, suflar giu là tut la pulvra e trair ora il vestgì da protecziun. Lura vai en la secunda stanza, nua ch’il lavurer fa la duscha e po prender giu la mascra. L’aua che vegn duvrada per far la duscha vegn filtrada, avant ch’ella vegn manada en la chanalisaziun. En la terza stanza po el sa sientar ed en la quarta trair en ses resti.

Dapli lavur da bajegiar si l’infrastructura

Michael Vogel declera ch’i dovria dapli lavur per bajegiar si l’infrastructura e sco ultim schubregiar. En las plattas cun la maulta che cuntegn asbest numnadamain allontanadas e pachetadas per dismetter èsi da schubregiar tut da radent, per ch’i na restia enavos naginas fibras d’asbest. Quai vegn lura controllà entras in labor independent. Pir sch’i vegn mesirà damain che 1'000 fibras d’asbest ch’èn respirablas meter cubic aria è la sanaziun gartegiada.

Dapli custs

I saja grev da dir, quant ch’i custa d’allontanar l’asbest dad in bogn. Micheal Vogel di ch’ins stoppia quintar cun 2'000 fin 3'000 francs, e 2 fin 3 dis da lavur.

RR Actualitad bunura 06:00