Siglir tar il cuntegn

Header

audio
Bunura: Trais exempels da buns meds d'instrucziun
Or da Actualitad dals 02.12.2019.
laschar ir. Durada: 03:09 minutas.
cuntegn

Meds d'instrucziun La digitalisaziun sco schanza per linguas minoritaras

Durant in colloqui a Turitg èn vegnids preschentads trais meds d'instrucziun innovativs. Els tuts sajan buns exempels per formats d'instrucziun. Tge che dat en egl: ils trais meds èn tuts en furma digitala.

La digitalisaziun na saja betg be l'adversari da las linguas minoritaras. Ella portia er grondas schanzas. Da quest avis è Claudine Brohy, represchentanta svizra en il comité d'experts da la Charta europeica da linguas minoritaras. Ils meds stampads na remplazzian els betg, dentant saja quai ina buna cumplettaziun.

Emprender rumantsch d'in pirat puter

In dals «buns exempels» ha sviluppà la Scol'auta da pedagogia dal Grischun. Cun la plattafurma «rambatrix.ch» han ins sviluppà in program per ils uffants che van en scolina. Cun cliccar sin differents simbols emprendan els co ch'ils pleds tunan. Ultra da quai datti gieus interactivs. La figura principala dal med d'instrucziun è il pirat cun il num Rambulin che abitescha al Lai da Segl. «Pirats èn simplamain bunas figuras per uffants», manegia Manfred Gross, manader da la partiziun plurilinguitad da la scol'auta.

Experts da lingua e commembers dad organisaziuns linguisticas sa fatschentan cun in «pirat Rumantsch».
Legenda: In maletg nunusità: Experts da lingua e commembers dad organisaziuns linguisticas sa fatschentan cun in «pirat Rumantsch». RTR, Flurin Clalüna

Il program na saja dentant betg en emprima lingia per uffants che chapeschan e discurran schon bain rumantsch.

Il med d'instrucziun ha surtut la mira d'introducir ils uffants portugais en Engiadina en la lingua rumantscha. Uschia n'han els nagin dischavantatg cura ch'els arrivan en scola primara.
Autur: Manfred GrossManader partiziun plurilinguitad a la PHGR

Cun quai ch'i dat per il mument be ina versiun per puter vegn il med surtut duvrà en l'Engiadin'Ota. Sch'i vegn a dar il med er en auters idioms n'è anc betg cler. Ils emprims resuns sajan dentant buns.

Emprender cun communitgar

In ulteriur project è il program «Alpconnectar». Il med d'instrucziun è ina sort Skype per scolas. La mira è, che scolars e solaras or da differentas regiuns pon discurrer in cun l'auter, barattar istorgias e raquintar da lur regiun e lur lingua. Il grond avantatg: Empè da far gronds viadis èn ils uffants be paucs clics davent in da l'auter.

Tenor in dals sviluppaders mussa il program grond effect.

La chaussa la pli interessanta da quest project è l'entusiassem ch'ils uffants da la scola primara han cun discurrer la lingua betg cun ils exercizis.
Autur: Luca BotturiProfesser per medias a la Scola auta spezialisada da la Svizra taliana

Il program è gia vegnì testà en diesch differentas classas, cun total var 200 scolaras e scolars.

Emprender cun medias talianas

Il terz med preschentà durant il colloqui a Turitg sa numna «321via». Ditg grop è quai ina plattafurma da medias talianas. Cun leger artitgels da gasetta, tadlar contribuziuns da radio e guardar videos da las medias talians, duessan ins emprender meglier la lingua ed er emprender ad enconuscher la cultura.

Participants e participantas dal colloqui a Turitg taidlan il referat.
Legenda: RTR, Flurin Clalüna

RTR actualitad 07:00