Siglir tar il cuntegn
Inhalt

Grischun Central Leza Schmid – Il bab da la naiv artifiziala

1978 ha Savognin construì sco emprim territori da skis insumma in sistem per far naiv artifiziala. Leza Schmid è sta davent da l’entschatta il schef d’ennavaziun. Ussa va el en pensiun.

Leza Schmid – Il piunier d'ennevar pistas sper il chanun da naiv.
Legenda: Leza Schmid – Il piunier d'ennevar pistas sper il chanun da naiv. RTR, Curdin Fliri

Fadia da bandunar ses post sco schef-ennavader dal territori da skis da Savognin n'ha Leza Schmid nagina. Ses successur ha el pudì scolar ils davos onns, ed el s’allegra uss da giudair autras chaussas en sia vita che la naiv artifiziala. Tuttina sa regorda el anc gugent enavos al temp avant passa 40 onns, cura che Savognin ha entschet a producir en grond stil naiv artifiziala per il territori da skis.

L'entira notg sper ils chanuns

3,4 miu francs ha il territori da skis investì da quel temp per in foss cun 2 lingias d’aua ed aria cumprimida, duas staziuns cun pumpas e cumpressurs, e 10 chanuns da naiv dal tip «Larchmont». Grazia quella investiziun era quai pussaivel d’ennavar ina pista da 3,5 kilometers.

emprims chanuns da naiv
Legenda: Cun ils emprims chanuns da naiv èsi da lezzas uras l'emprim stà da far experientschas ed als optimar per la situaziun a Savognin. archiv Telesguard
Ils emprims chanuns faschevan ina canera snuaivla. Ins scheva ch’ins audia fin a Lai che quels da Savognin sajan vid far naiv.
Autur: Leza SchmidSchef-ennevader Savognin

Il cumenzament n’era però betg uschè simpel: Cunquai ch'i na deva enfin là nagina savida ed experientscha, ha Leza Schmid e ses team stuì chattar ora sez tut ils trics dad ennavar. Notgs en e notgs ora ha el passentà sper ils chanuns da naiv, ha reglà aua ed aria fin che la pulvra alva cuvernava las costas sur Savognin.

L'emprim in surrir, suenter l'interess

Da la strivla alva sur Savognin han tschels territoris l'emprim anc surris. Cun il temp però han adina daplirs realisà che naiv artifiziala è l’avegnir per ils territoris da skis. Da tut las varts èn interessads vegnids a guardar, co che Leza Schmid e ses team faschevan naiv artifiziala.

El sez ha adina gì plaschair da quai e n'ha era betg fatg londerora in secret da manaschi. Era da sviluppar enavant il sistem ed optimar el era adina ina gronda passiun. Ussa, 40 onns pli tard, è quel svilup avanzà uschè ferm ch’el sez na po betg pli integrar grond ses know-how. Quai che resta è però la savida ch’el è stà in dals emprims che han gì l’incumbensa da procurar per pistas alvas.

Telesguard 17:40

Legende: Video Leza Schmid: Pionier da naiv artifiziala abspielen. Laufzeit 03:39 Minuten.
Or da Telesguard dals 03.04.2017.

RTR archivar recumonda …

RTR archivar recumonda …

Da la naiv natirala a la naiv artifiziala. L'archivar da RTR recumonda l'istorgia da l'ennevar en il Grischun.