Siglir tar il cuntegn
Inhalt

Exteriur Ina ruslauna sco in'armada

38 pajais africans han da cumbatter cunter las ruslaunas magliadrunas che donnegian dapi dus onns la producziun da tirc. Quai scriva l'organisaziun da nutriment ed agricultura da l'ONU, FAO.

Rusakuanas en ina planta da tirc.
Legenda: Insfranablas sco in'armada – la ruslauna u il «verm d'armada» derasa tema en l'Africa. Keystone

Las ruslaunas èn cumparidas avant dus onns per l’emprima giada en Africa, numnadamain en la Nigeria. Oriundamain èn ellas da l’America, nua ch’ellas èn er disfamadas pervi dal privel per la racolt. Pervi da lur fom quasi insaziabla alarmescha uss l'organisaziun da nutriment ed agricultura da l'ONU, FAO.

Mesadad da la racolta da tirc è ruinada

«I vegn spetgà, che la situaziun en il sid da la Sahara vegn a sa pegiurar tar la proxima racolta» citescha l’agentura da novitads svizra SDA a Jean-Baptiste Bahama da la FAO ad Addis Abeba.

La FAO calculescha, che quasi la mesadad da la racolta sin il continent saja periclitada. En cifras èn quai fin a 21 milliuns tonnas da la producziun da 39 milliuns tonnas e perditas da 2,5 fin a 6,2 milliardas dollars ad onn.

Consequenzas enormas e nagin remedi en vista

Las consequenzas da quests donns sajan enormas – quai cunzunt pervi che surtut purs pitschens èn avisads sin tirc e pervi che tirc è il nutriment da basa il pli impurtant en l'Africa.

Ed anc mender: Enfin uss na dettia quai anc nagina resposta effectiva per stopper las ruslaunas magliadrunas, ch’i sa derasan cun ina spertezza, che fa tema. Ils splers, ch’i dat or da las ruslaunas sgolan en ina notg fin a 100 kilometers. Las femellas mettan plirs tschients ovs la giada.

RR novitads 09:00

Il parasit magliadrun

Las raulaunas sin in maun.
Legenda: Keystone

Las ruslaunas (spler Spodoptera frugiperda) vegnan er numnadas «verms d'armada». La raschun: Sch'ellas han svidà in champ ruschnan tuttas tar il proxim. Quest moviment insfranabel fa endament in’armada. Ellas èn 3-4 cm lungas e maglian quasi tut: Sper tirc pli che 80 autras plantas. Il tirc patescha il pli ferm, las plantas giuvnas dil tuttafatg.

Ina ruslauna (rg) è ...

... üna uzlana in vallader

... üna rasulauna in puter

... ena palousa an surmiran

... ina maula en sursilvan

... ed egna palusa ne egna rusalàna an sutsilvan.