Siglir tar il cuntegn

Chatscha Quant «rumantschas» èn las vischnancas rumantschas en la rait?

Vischnancas rumantschas e bilingas datti tscha e là en il Grischun. En la rait èn dentant diversas vischnancas preschentas mo per tudestg. Nov da las 39 vischnancas rumantschas n'han nagina pagina d'internet rumantscha. Quai per raschuns economicas, quai che vegn era crititgà.

Legende: Audio Bunura: Paginas bilinguas: Quant rumantsch èn ils rumantschs? abspielen. Laufzeit 2:30 Minuten.
2:30 min, Actualitad dals 16.01.2018.

L'impurtant en curt

  • Nov da 39 vischnancas rumantschas n'han betg ina pagina d'internet rumantscha.
  • La Lia Rumantscha sco era la regenza vulan che tut quai ch'è public, saja en tut las linguas communalas – pia en rumantsch sco era en tudestg.
  • Las vischnancas senza pagina rumantscha din ch'ina pagina rumantscha na rendia betg. La translaziun custia u saja fitg pretensiusa. Plinavant pretendani che mo ils pli paucs legian la pagina per rumantsch.

Tenor Andreas Gabriel da la Lia Rumantscha èsi cler, tge ch'ina vischnanca rumantscha u bilingua sto far: «Els ston almain communitgar tut per Rumantsch». Tras la lescha da linguas chantunala èn els obligads da far quai. Tut las leschas, communicaziuns u messadis ston esser en omaduas linguas. La pagina d'internet stuess fin tar ina tscherta profunditad esser en duas linguas.

Il cusseglier guvernativ Martin Jäger relativescha in zic: «La bilinguitad stuess ins duvrar pragmatic. Mintgatant èsi pli impurtant da translatar per rumantsch quai ch'è visibel anoravers che da translatar mintga lescha.»

Rumantsch en la rait? Betg dapertut

Nov da las 39, dimena pli u main in quart da vischnancas rumantschas, na porschan betg ina pagina rumantscha. Sin dumonda din els surtut, ch'i na fetschia betg da basegn. Ils Rumantschs en las vischnancas chapeschian era tudestg. Vinavant custa la translaziun d'ina pagina adina insatge, temp da lavur u ils custs per translatar. Pli pitschnas vischnancas investeschan quai pli gugent en auters lieus. «Per mai èsi surtut impurtant, ch'i vegn discurrì vinavant rumantsch en il vitg», uschia il scrivant da Trin, Jean-Marc Rietmann.

Era la dumonda suenter leschas rumantschas na saja betg avant maun. La vischnanca Silvaplauna per exempel, vuless ensemen cun ina midada da la constituziun era smetter da translatar leschas. Tut fiss mo per tudestg. La regenza n'ha però betg permiss quai, uschia ston els vinavant translatar tut.

RR actualitad 07:00

Vischnancas rumantschas

Vischnancas rumantschas èn quellas che han fixà la lingua rumantscha sco lingua uffiziala en lur constituziun. Damai er vischnancas bilinguas.