Mustér: Ladins e Rumantschs chantan e sunan ensemen

Ils ultims onns hai dà inscunters cun Portugais, Africans e Russ. Quest onn organisescha il Forum Intercultural Mustér in inscunter cun Ladins da las Dolomitas ils 9 e 10 da settember.

Ina gruppa da saut da las Dolomitas.
Legenda da maletgs: Ina gruppa da saut da las Dolomitas. mad

Il Forum Intercultural Mustér haja discutà en suprastanza sche quai na fiss cunvegnent da tractar il rumantsch e sia situaziun.

Perquai sajan els sa decidids d'envidar inautra minoritad rumantscha, ina minoritad che cumbatta cun problems sumegliants, di la presidenta dal forum Jacinta Jacomet. Els hajan realisà che Rumantschs e Ladins da las Dolomitas hajan parallelas e pertge na betg s'inscuntrar e preschentar l'atgna cultura.

Ils Ladins sajan loschs da lur linguatg e cultura

Sco ils Rumantschs sajan era ils Ladins dolomitans pli e pli conscients da lur valurs. Quai è l'avis dad Otto Dellago. El è scolast pensiunà e vegn cun la gruppa Frauendreigesang a Mustér. En la Val Gherdëina vegnia il ladin tgirà fitg. Entant ch'ils Ladins sa zuppavan avant 40 u 50 onns e na vulevan betg mussar tgi ch'els eran haja quai sa midà. Ozendi sajan ils Ladins loschs da lur linguatg e cultura. Enconuschents èn els surtut pervia dal saut popular e pervia da lart d'entagliar en lain.

Ma Otto Dellago conceda, ch'igl na saja betg simpel da chapir il linguatg rumantsch – e quai di era Jacinta Jacomet dal ladin.


Emprender ina chanzun da l'auter linguatg...

Ina pussaivladad da savischinar al linguatg da l'autra cultura è il chant: Ladins emprendan da chantar la chanzun «En in vitget alpin» ed ils Rumantsch emprendan la chanzun «Gherdëina».

... ed emprender ils sauts ils ins dals l'auters

En ils lavuratoris da la sonda exerciteschan la «Volkstanzgruppe Gröden» e l'Uniun da costums Mustér dus sauts tradiziunals da lur regiun. Scolaras e scolars da la Scola da musica Surselva e la gruppa da chant «Frauendreigesang mit Otto Dellago» dad Urtijei (per tudestg St. Ulrich) elavureschan intgins tocs da musica. Quests lavuratoris èn publics.
Gentar cun spaisas dolomitanas

Dumengia, ils 10 da settember, sa preschentan ils participants dals lavuratoris durant il servetsch divin en baselgia da s. Gions. Suenter datti gentar cun spaisas da las Dolomitas per in e scadin en la halla Cons. En il program preschenta la studenta Sofia Stuflesser la cultura da las Dolomitas e las gruppas chantan, sunan e sautan.

Il Forum Intercultural Mustér

Il Forum è vegnì fundà il 1999. El organisescha sper inscunters cun persunas dad autras culturas er referats e seminaris, e per la fin da l'onn (savens ils 28 da december) in concert festiv en la claustra da Mustér. Quest onn sa preschenta il dirigent indigen Simon Camartin cun l'orchester INSO Academic Youth Symphony Orchestra L'viv.

Autur/a: Hubert Giger