Siglir tar il cuntegn

Cuntrasts «La vatga grischuna»

La vatga è la bestga preferida en Svizra. Ina OLMA u ina HIGA senza vatgas fiss uschia sco in lai senz'aua. Mo che oz sa preschentan sin la pastgira grischuna sper las Brinas era anc bleras autras razzas da muvel.

Legenda: Guardar il video «La vatga grischuna». Durada 26:00 minutas.
Or da Cuntrasts dals 31.10.2017.

La vatga brina è bain anc oz dominanta en il Grischun. Dentant: betg mintga vatga brina è oz era ina vatga brina originala enconuschenta anc dal temp avant l'onn 1967. Quella giada ins ha cruschà la Brina cun sia parenta americana cun il num Brown-Swiss ed al medem temp ha gì era l’inseminaziun artifiziala il success decisiv.

Nua èn las protagonistas dals «Cuntrasts» da chasa?

Dapli colur sin pastgira grischuna

La Brina era fin en ils onns 1960 anc ina vatga per producir latg e charn cun quai che vegniva producì sin il agen bain puril. La mecanisaziun ha dentant cuntanschì era l'agricultura uschia ch’era la vatga tradiziunala grischuna stueva vegnir pli productiva. Cun las novas pussaivladads da cruschar e da l’inseminaziun artifiziala ins ha gì la finamira da la vatga da fin 10’000 kilos latg l‘onn. Quest svilup n’ha betg persvadì a tuts, bain spert ins ha constatà malsegirezza. Il numer da las purarias cun muvel è sa sviluppà dramaticamain: en il 1956 eran quai anc 9053 purarias, oz mo pli 1732. En il 1956 era mo la vatga brina en las stallas grischunas, suenter che la vatga grischa era sparida en il 1920. Oz ins vesa en stallas e sin la pastgira tar nus era pli che 30 razzas da muvel novas sco Angus, Dexter, Jersey, Limousin, Charolais euv. Il dumber dal muvel è restà durant lung temp constant tar 84’000 biestgs ed è levamain augmentà fin l’onn 1990 sin 88’600 animals, oz èn quai anc 73’000 animals.