Siglir tar il cuntegn

Header

cuntegn

Marella Glistas, chaus e cifras – prolog electoral

Entant che tuts spetga mo mirveglias sin ils emprims resultats da las elecziuns dal Cussegl naziunal e Cussegl dals chantuns, porscha la Marella in prolog cun istorgias, fatgs e cifras da l’elecziun actuala ed ils cumbats dal passà.

100 onns elecziuns da proporz

Dapi exact 100 onns tschernin nus il Cussegl naziunal tenor il sistem da proporz. Las elecziuns dal 1919 era pli che turbulentas ed han manà ad ina cesura en la topografia politica dal Grischun. Passa 80% dals votants grischuns èn ids ils 26 d'october 1919 a l’urna ed igl ha durà 4 dis enfin che igl era cler tgi che po ir a Berna.

La «guerra» cun las glistas

En ils differents biros electorals dal chantun vegnan actualmain repassadas e controlladas glista, endatads nums e fatg quint. Cun Walter Frizzoni, il vicechancelier dal Grischun, dain nus in sguard a quai che curra e passa questa fin d’emna en quests biros e dumandain co precis che ins fa quint e scumparta la finala ils sezs tschintg sez per il Cussegl naziunal.

Bilanza da rapreschentanza

Dapi il 1848 han 82 umens e quatter dunnas represchentà il Grischun en la chombra gronda a Berna. La Marella ha fatg statistica: Tgi ha gì ils davos 171 onns las meglras cartas per ir Berna, tgi è stat mo in pèr mais e tgi per 34 onns? Tgeninas professiuns e bain represchentadas e tgi main?

In sguard sin il di

Valentin Schmed, il schef da l'infurmaziun dad RTR, analisescha il cumbat electoral, la situaziun da partenza, tge che vegnan ad esser las dumondas centralas dal di cura che ins po spetgar tgenins resultats.

Or da l'istorgia da las elecziuns dal Cussegl naziunal

Co han ins tscherni l’emprim Cussegl naziunal il 1848, daco era ina mamma il 1881 insumma betg intgantada da la candidatura da ses figl, pertge hai il 1919 durà plirs dis enfin che igl era cler tgi che po ir a Berna e tgi era l'emprima dunna grischun en il Cussegl naziunal? La Marella dal 2015 fa reviver sis cumbats electorals tranter il 1848 e 1975 che han marcà la vita politica en Grischun.