Il cudesch da telefon - "Big Data" sin palpiri fin e custaivel

Enturn ils onns 1950 fin 1990 è il cudesch da telefon il stampat il pli derasà en Svizra. Quest register cumplet dals abunents preschenta ina quantitad da datas impressiunanta.
E la massa da palpiri porscha in grond potenzial da recicladi. Ils cudeschs vegls vegnan rimnads en acziuns spezialas.

Il cudesch da telefon 1880 e 2005

Legenda da maletgs: Il cudesch da telefon 1880 e 2005 SRF

Entschatta e declin

En Svizra cumenza l'istorgia dal cudesch da telefon l’onn 1880. L'emprima broschura satiglia cun ils nums d'abunents vegn finalmain a crescher a radund 20 toms spess. Sper il register cumplet dals abunents da telefon cuntegna el anc paginas supplementaras d’infurmaziuns ch’il stadi considerescha nizzaivlas per la publicitad.

Tut quai che vegn ditg e mussà qua sut è il passà. Ils novs meds digitals, disc cumpact ed internet, han manà al declin ed a la spariziun dals cudeschuns da lunga tradiziun. Il martgà liberalisà e privatisà da la telecommunicaziun porscha be anc cudeschets regiunals che accentueschan las purschidas commerzialas. En pli n'è la registraziun betg pli obligatorica.

Ma turnain al

Temp dal palpiri

Suenter la segunda guerra mundiala augmenta il dumber da telefons fermamain. E l'ediziun dals cudeschs da telefon cuntanscha cifras da record.

Laschar ir video «Video vom 03.10.1947, 08:29»

.

0:39 min, L'archivar recumonda dals 3.10.1947

Rimnar cudeschs vegls per ina buna chaussa

La massa da cudeschs che vegnan remplazzads periodicamain porscha in grond potenzial da recicladi. Cun ils daners recaltgads procura l'Acziun svizra da radio e televisiun (SRA / ASR) che persunas invalidas, instituziuns socialas e scolas survegnian apparats da radio e televisiun. La populaziun è dumandada da surdar ils cudeschs da telefon vegls a la viafier, a la Posta u a drogarias. Dentant er scolaras e scolars sa participeschan cun entusiassem a la rimnada.

Laschar ir video «Rimnada en Lumnezia 1978»

Rimnada en Lumnezia 1978

3:02 min, L'archivar recumonda dals 30.4.1978

Laschar ir video «Rimnada a Domat 1979»

Rimnada a Domat 1979

2:28 min, L'archivar recumonda dals 11.11.1979


Jau en il cudesch da telefon

Il cudesch da telefon dat publicitad a persunas e fatschentas. Cunquai sa tschentan magari er dumondas areguard lingua, cuntegn, furma e spazi da las inscripziuns. 1981 ha il Radio Rumantsch tschertgà scleriment tar Martina Carigiet dal circumdari postal a Cuira.

«  "Cheu tut buglia ei enstagl da purs e scrinaris da Landwirts e Schreiners..." »

Maria Cadruvi
Redactura Radio Rumantsch


E la finala in'undrientscha magistrala per il giubileum dals 125 onns.

Laschar ir video «CF Leuenberger davart il cudesch da telefon»

CF Leuenberger davart il cudesch da telefon (Tagesschau 2005)

0:27 min, L'archivar recumonda dals 11.11.2005

«  In'ovra impurtanta per l'egualitad dals carstgauns... »

Moritz Leuenberger
Cusseglier federal

1976

apparats da radio e televisiun repartids:

CH: > 5000 radios / > 1000 TV

GR: 391 radios / 103 TV